Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

 S-Bahn

• Udo Dittfurth, August 1961, S-Bahn und Mauerbau. Verlag GVE.

• Bernd Kuhlmann, Züge durch Mauer und Stacheldraht. Verlag GVE.


Onze boekenlijst over Berlijn

De S-Bahn verknipt

De afsluiting van West-Berlijn, in Oost-Duitse termen de 'afsluiting van Oost-Berlijn', op 13 augustus 1961 betekende een totale ontregeling van het S-Bahn-verkeer. De structuur van de S-Bahn (Stadtschnellbahn) was ooit bepaald door nut en noodzaak en niet door politieke factoren. De opdeling van Berlijn na de oorlog betekende dat S-Bahn zich nu over vier sectoren uitstrekte. De gevolgen hiervan werden duidelijk, toen West-Berlijn afgegrendeld werd: op vele plaatsen werd de lijnen doorgesneden (zie rose cirkels).

De Oost-Duitsers troffen daarmee overigens vooral zichzelf; zo werd de ringlijn nu onderbroken en konden voorsteden van Berlijn op Oost-Duits gebied niet meer bereikt worden. Merkwaardig waren de gevolgen voor de noord-zuid lopende verbinding. Deze lag gedeeltelijk ondergronds en liep in het centrum ondergronds in Oost-Berlijn. Deze lijn bleef wel rijden, maar de stations in Oost-Berlijn werden afgesloten. Het is het tracé van de huidige lijnen S1 en S2/S25.

De enige verbinding die min of meer intact bleef was de centrale oost-west-verbinding (het tracĂ© van de huidige S5, S7 en S9). Reizigers uit het westen konden op het in Oost-Berlijn gelegen station Friedrichsstrasse (zie cirkel met rode rand) overstappen op het Oost-Berlijnse deel van de S-Bahn. Merkwaardig detail was overigens dat de gehele S-Bahn door de Oost-Duitse Reichsbahn werd uitgebaat, ook na de deling; dus Oost-Duitse faciliteiten op West-Berlijns grondgebied. Dit leidde in de jaren zestig en zeventig tot een boycot onder het motto: 'Keinen Pfenning für Ulbricht'.

Duistere S-Bahn-stations

Zie ook Duistere U-Bahn-stations

Kaart van het S-Bahnnet in Berlijn

Het S-Bahnnet in Berlijn op een kaart uit 1966. De onderbroken lijnen zijn in de rose cirkels aangegeven. Het 'overstapstation' Friedrichstrasse bevindt zich in de cirkel met de rode rand.