Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

Gevaar! Het woord 'pront' sterft uit

Taal is dynamisch. En dat geldt ook voor het Nederlands. Nieuwe woorden en uitdrukkingen ontstaan. Jan Kuitenbrouwer besteedt hier regelmatig aandacht aan. Helaas veel minder aandacht krijgt het tegenovergestelde verschijnsel. Zo zijn er ook woorden die verdwijnen, in onbruik raken en langzaam vergeten worden. We hebben het dan niet over modewoorden: woorden die plotseling lijken te ontstaan, een grote populariteit bereiken en vervolgens snel weer uit de mode zijn. Woorden die, als ze toch nog gebruikt woorden, de gebruiker ervan op meewarige blikken kunnen komen te staan. Woorden als tof en blits, dat soort dingen of zoiets, weet je wel.

Nee, we bedoelen degelijke, echte woorden. Eén zo'n woord is pront. Het woord is waarschijnlijk afgeleid van prompt. Pront en prompt delen dan ook een aantal betekenissen: vlot, snel, stipt, nauwkeurig, zonder aarzelen, op korte termijn. Bij pront horen dan verder nog de betekenissen: knap, mooi, trots, parmantig. Zo kon je vroeger spreken van een pronte vrouw. Maar de reden dat het echt jammer is dat het woord aan het verdwijnen is, is door een uitdrukking waar in het Nederlands geen goed equivalent voor is. Het gaat om het gebruik van het woord pront in de uitdrukking 'pronte borsten'. Het Nederlands kent helaas geen ander woord dat zo goed de staat van de betreffende borsten aanduidt.

Een fraai voorbeeld van 'pronte borsten'.

Een fraai voorbeeld van 'pronte borsten' is op bovenstaande afbeelding te zien. De borsten in kwestie zijn van de actrice Sarah Pratt. De foto komt uit de film Brève traversée (in het Engels Brief crossing) van de Franse regisseuse Catherine Breillat. Een film die het aanzien zeker waard is. Het verhaal gaat over een Engelse, en naar later blijkt getrouwde, vrouw die het tijdens de overtocht met een veerboot van Frankrijk naar Engeland aanlegt met een 16-jarige jongen. Catherine Breillat baarde eerder opzien met films waarin nogal erg vrijmoedig met seksualiteit werd omgegaan. Brève traversée is wat dat betreft naar de huidige maatstaven vrij braaf.

Sarah Pratt
Sarah Pratt in meer normale doen.