Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

Dossier
Het gemeubileerde landschap

Borden en huisjes
Verkeersborden en spijkers

Zo ziet het eruit

Lantaarnpaal
Een voorbeeld
van meubilair in het landschap: een lantaarnpaal, maar
wel een bijzondere.
Foto © Ed Buijsman

Aanduiding voor brandweer
Een herkenningspunt voor een aansluitpunt voor de brandweer.
Foto © Ed Buijsman.

Meetpunt voor luchtverontreiniging
Een meetpunt voor luchtverontreiniging van het RIVM.
Foto © Ed Buijsman.

Smog in Rijnmond
Smog in Rijnmond in de jaren tachtig. Zulke smog komt tegenwoordig in Rijnmond niet meer voor.


Actuele informatie over de luchtkwaliteit is te vinden op de website van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit bij het RIVM.

Borden en huisjes

Het Nederlandse landschap staat vol met objecten, voorwerpen, dingen waarvan niet altijd onmiddellijk duidelijk is waar het om gaat. Natuurlijk lantaarnpalen, verkeersborden, richtingwijzers en elektriciteitshuisjes herkent u direct. Maar wat te denken van al die andere kastjes, aanduidingen, paaltjes? Want, geloof het of niet, Nederland staat er vol mee; misschien wel te vol. Daar gaan we het over hebben in onze nieuwe serie 'Het gemeubileerde landschap'. We beperken ons hierbij tot zaken die een algemene, zo u wil openbare, functie hebben. Zodoende wordt het onderwerp nog enigszins ingeperkt.

Rode en blauwe bordjes
We beginnen een beetje gemakkelijk met de witte platte paaltjes die een rood of blauw (of beide) plaatje dragen. Heeft u een dochter of zoon in één van de beginklassen van de middelbare school (gehad)? Dan kunt u het antwoord weten, want ook dit wordt tegenwoordig op de middelbare school behandeld. Het zijn aanduidingen voor liggingen van aansluitpunten op de waterleiding (blauw) of op leidingen voor de brandweer (rood). Naast en onder het - teken staan getallen. Deze getallen geven afstanden aan: de afstanden van het paaltje tot de betreffende aansluiting. Ook voor gasleidingen bestaan dergelijke paaltjes. Deze zijn echter geel, maar werken verder volgens het dezelfde principe.

Een electriciteitshuisje?
Een moeilijker geval treffen we aan op de andere foto. Op het eerste gezicht lijkt het een elektriciteitshuisje. Bij beter kijken blijkt dat er op het huisje (linksboven aan de voorkant vaag te zien) een plaatje zit. Het huisje is eigendom van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in Bilthoven. Navraag leerde dat het om een meetpunt voor luchtverontreiniging gaat. Dit instituut onderhoudt zo'n zestig van dit soort meetpunten over geheel Nederland. In deze huisjes staat apparatuur opgesteld die continu en automatisch de luchtverontreiniging meet. Deze meetpunten spelen een rol bij het bewakingssysteem voor smog, zeg maar een hoog niveau van luchtverontreiniging.

Informatie over smog
De informatie over het niveau van smog moet volgens Europese richtlijnen voor alle inwoners toegankelijk zijn. Dit gebeurt in Nederland daarom via Teletekst. Hier kan op de pagina 711 steeds het actuele smogniveau afgelezen worden. Volgens het RIVM is vooral fijn stof een probleem. Fijn stof is een vorm van luchtverontreiniging die bestaat uit heel kleine deeltjes. Deze deeltjes zijn zo klein dat ze met het blote oog niet zichtbaar zijn. Omdat ze zo klein zijn kunnen ze diep in de longen terecht komen en dat kan gezondheidsschade opleveren. Bij de huidige niveau van fijn stof zouden in Nederland jaarlijks zo'n 2000 mensen extra overlijden, zo hebben wetenschappers berekend. Het structureel verbeteren van de luchtkwaliteit op dit punt is vooral een Europese zaak, een zaak van lange adem en erg kostbaar. Toch worden hiertoe heftige pogingen in het werk gesteld. Die 2000 doden blijken echter grotendeels mensen in risicogroepen, bijvoorbeeld met een hoge leeftijd, te zijn. Het is niet zo zeer dat deze mensen overlijden door de luchtverontreiniging (zoals iemand plotseling kan overlijden door een auto ongeluk). Nee, de levensduur wordt verkort door de luchtverontreiniging. We moeten hierbij aan effect denken dat eerder in weken dan in jaren wordt gemeten.