Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

Verloren sporen/1

Primo Levi beschrijft in zijn boek Het periodiek systeem in het verhaal Chroom een algemeen voorkomend verschijnsel. Het gaat over het verschijnsel dat het leven vol gewoontes en gebruiken zit waar niemand meer weet wat de herkomst ervan is. Het hilarische verhaal vertelt over de toevoeging van een hulpstof bij de bereiding van verf. Ooit uit nood gebeuren, gaat de oorspronkelijke kennis over de noodzaak van de toevoeging verloren. Het enige dat bedacht kan worden over het nut van de toevoeging is dat 'het altijd zo geweest is'. De schrijver weet beter en doet uit de doeken wat het werkelijke verhaal is. Dit verschijnsel van 'het is altijd zo geweest' of 'we hebben het altijd zo gedaan' is veel voorkomend maatschappelijk euvel.

Wij presenteren u een voorval van deze soort. Het Centraal Station in Utrecht kent maar liefst 19 sporen. Dat lijkt natuurlijk heel wat. Het is al wat minder als we kijken naar het aantal perrons: dat zijn er maar 14! Vanwaar dit verschil? Bij nadere beschouwing blijken er vijf sporen te zijn die niet aan een perron grenzen. Alhoewel vijf? We zullen het u proberen uit te leggen. Een spoor noemen we hier een rails waarover een trein kan rijden. Een perron is het gedeelte van het station waar de passagiers verblijven alv0rens in een trein te stappen. Het ziet er in Utrecht uit zoals op de onderstaande figuur. De nummering van de sporen die aan perrons grenzen, hebben we afgeleid uit de aanduidingen op de borden op de perrons. De dan nog ontbrekende nummers hebben we zelf ingevuld; 6, 10, 13 en 16/17.

Sporen en perrons
Sporen zijn wit en perrons zijn grijs aangegeven.
De sporen zijn weergegeven kijkend naar het zuiden.
Zie de merkwaardige toestand bij 6 en 16/17.

Het Utrechtse station kent 14 sporen die grenzen aan perrons: 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 18 en 19. Er zijn twee sporen, 10 en 13, die niet grenzen aan een perron. Merkwaardig is 16/17. Hier ligt maar één rails, maar we hebben twee nummers nodig om van spoor/perron 15 naar spoor/perron 18 te komen. Nog vreemder is spoor 6. Dit bestaat in werkelijkheid niet. We hebben het zelf bedacht, omdat van spoor/perron 5 naar spoor/perron 7 te kunnen tellen. Ons hypothetische spoor 6 ligt dus onder een perron! Wat verder opvalt is dat dit perron erg breed is.

We vroegen een spoorwegmedewerker om uitleg. U begrijpt het al. De man antwoordde: 'Dat is altijd zo geweest'. Dit antwoord komt ons toch onwaarschijnlijk voor. Het eerste station in Utrecht is gebouwd in 1843. Het lijkt toch niet aannemelijk dat er toen al 19 sporen waren. Verder is het station ingrijpend verbouwd aan het eind van de jaren dertig na een brand in 1938. De bouw van Hoog Catharijne in de jaren zeventig heeft opnieuw het station sterk doen veranderen. Dus hoezo 'het is altijd zo geweest?'. We hebben de Nederlandse Spoorwegen om uitleg gevraagd. En we kregen een antwoord.

Meer over verloren sporen

Centraal Station Utrecht, perron 9
Aan de linkerkant van het perron ligt spoor 9.
Geheel links een trein die staat op spoor 11.
Daartussen bevindt zich dan spoor 10.
Aan de rechterkant van het perron, geheel rechts, ligt spoor 8.