Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

Over De Beer zult u tevergeefs iets zoeken op internet, alleen hier
Een eersteklas landschap. De teloorgang van het natuurmonument De Beer

Wel over wat er voor in de plaats is gekomen en hoe iedere keer weer alles moet wijken voor de belangen van de Rotterdamse haven: Het Rotterdams Havenbedrijf

Betuwelijn

Dossier Nederlandse landschappen
Natuurmonument De Beer

Het natuurgebied De Beer, of eigenlijk moeten we zeggen het voormalig natuurgebied De Beer. De Beer bestaat namelijk al zo'n veertig jaar niet meer. Konden wij u bij de Waalbrug in Nijmegen en bij het Schoonrewoerdse wiel twee 'landschappen' laten zien die er nog vrijwel net zo uitzagen als in de jaren dertig, met De Beer ligt het totaal anders. Hier resteert niets meer van. Natuurlijk, niet alles kan blijven, maar het verdwijnen van het natuurgebied De Beer is wel van heel bijzonder soort.

U verbaast zich over de ophef over de aanleg van de Betuwelijn? De belangen van de Rotterdamse haven gaan opnieuw boven alles? U bent wellicht vergeten wat zich zo'n 50 jaar geleden afspeelde? Het natuurgebied De Beer lag ooit aan de zuidkant van de Nieuwe Waterweg. Een uniek en wereldberoemd natuurgebied dat in de jaren zestig moest wijken voor de uitbreiding van de Rotterdamse haven. Opgeofferd is er misschien een beter woord voor. Alles moest wijken voor de megalomane plannen. Een terugblijk op een bijzonder natuurgebied dat Thijsse in Onze groote rivieren besprak.

De haven van Rotterdam had in de Tweede Wereldoorlog veel te lijden gehad. De grote economische betekenis van de Rotterdamse haven droeg er in hoge mate aan bij dat het herstel van de haven na de oorlog voortvarend werd aangepakt. In 1950 was het herstel voltooid. Tevens was de Rotterdamse haven nu in één klap ook een zeer modern ingerichte haven. De toename van de bedrijvigheid leidde al in de jaren vijftig tot een uitbreiding van de haven met het Botlekgebied. Vooral de steeds toenemende vraag naar capaciteit voor olietankers speelde een belangrijke rol. Dit werd nog eens versterkt, doordat de olietankers ook steeds groter werden. Rotterdam had toen al zijn 1ste en de 2de Petroleumhaven, die nog dateerden van voor de oorlog. In het Botlekgebied ontstond na de oorlog dan nog de 3de Petroleumhaven, maar nog was het niet genoeg.

De ontwikkelingen voltrokken zich met zo'n grote snelheid dat al in het midden van de jaren vijftig het Europoort plan op tafel kwam. Een verdere uitbreiding van de havenwerken in de richting van de zee zag de gemeente Rotterdam als onvermijdelijk. Dat daarvoor twee dorpen, Nieuwesluis en Blankenburg, én een natuurgebied, De Beer, moesten wijken, bleek niet meer dan een detail. Het begin van de aanleg van Europoort greep meteen al diep in voor De Beer. In 1958 werd het gehele noordoostelijke gedeelte van De Beer opgespoten. Daarna volgde de aanleg van de 4de Petroleumhaven, die in 1960 gereed was. Het aanleggen van de overige delen van het plan Europoort volgde hierna. De aanleg van het Beerkanaal was het sluitstuk van het afgraven van De Beer; een proces dat rond 1965 was voltooid.

Met het verdwijnen van De Beer en het ontstaan van Europoort werd hier, zoals het havenbedrijf van Rotterdam het op zijn website uitdrukt 'de basis voor het grootste olie-industriecomplex ter wereld' gelegd. De expansie kwam pas (voorlopig) tot een eind met de aanleg van de Maasvlakte. Wat uiteindelijk rest is een steeds vager wordende herinnering aan een onvoorstelbaar en uniek natuurgebied: De Beer.

De Beer toen en nu

Elders besteden wij eveneens aandacht aan dit bijzonder natuurgebied.
De teloorgang van het unieke natuurgebied De Beer