Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

4. De win-winsituatie

Wie kan tegenwooordig nog zonder? Het tweesporenbeleid, de dubbele doelstelling, de win-winsituatie: er zijn geen problemen meer, alleen oplossingen! Hoe konden mensen vroeger toch zo sukkelen? Alles kan naar tevredenheid worden opgelost. Meer vliegen en toch een betere milieukwaliteit? Het kan. We geven u deze keer een voorbeeld uit de praktijk: ook zo'n zogenoemde win-winsituatie. Oordeel zelf.

Efficiency is tegenwoordig een veelgebruikt begrip. Maatregelen worden beter geaccepteerd als ze leiden tot zogenaamde efficiencywinst. Wat hiermee precies wordt bedoeld, is overigens meestal niet duidelijk. Daarom een voorbeeld uit de praktijk: een fietspad in de gemeente Utrecht.

1. De aanleg van een fietspad

De gemeente Utrecht wil een fietspad aanleggen, zeg van A naar B. Dit gebeurt op sterke aandrang van een grote groep fietsers die menen dat de verbinding tussen A en B in de bestaande vorm te gevaarlijk is voor fietsers. Een (ambtelijke) projectgroep 'Fietspad van A naar B' wordt ingesteld. De projectgroep vraagt aan de Dienst Openbare Werken om een 'kostenefficiënt' plan op te stellen. Deze dienst komt met een tweetal varianten voor de technische uitvoering van de zaak:
a. Een fietspad van tegels of klinkers. Voordeel: goedkoop in de aanleg. Nadeel: veel onderhoud, dus duur.
b. Een geasfalteerd fietspad. Voordeel: goedkoop in het onderhoud. Nadeel: duur in aanleg.
Lastig, totdat iemand in de projectgroep op een lumineus idee komt. Waarom niet de voordelen van de twee varianten combineren? Heel goed en aldus wordt besloten. Het resultaat: een fietspad van tegels, waarbij geen onderhoud plaatsvindt. Goedkoop in aanleg én ook nog eens goedkoop in onderhoud. Iedereen tevreden: de uitkomst is een 'kostenefficiënt' plan.
Dus: men kiest en combineert elementen die het best passen bij het gewenste resultaat. Dat elementen soms hun betekenis verliezen als ze uit een context gehaald worden, is hierbij niet van belang.

2. De afbraak van een fietspad

Het verhaal is hiermee echter niet ten einde. De gemeente Utrecht is namelijk een moderne gemeente en dus besluit de gemeente haar beleid te 'evalueren'. Dit houdt in dat geteld wordt hoeveel fietsers van het bewuste fietspad gebruik maken. De eerste telling kort na de aanleg van het fietspad, de tweede telling twee jaar na de aanleg. De resultaten van de tellingen laten zien dat na twee jaar fietsers het fietspad nauwelijks nog gebruiken. De gemeente verbindt hieraan de conclusie dat het fietspad blijkbaar niet (meer) in een behoefte voorziet. Dat fietsers het fietspad niet meer gebruiken door de slechte staat als gevolg va het ontbrekend onderhoud, valt buiten de evaluatie. Het resultaat: het fietspad wordt opgebroken en de vrijkomende ruimte krijgt een groenvoorziening. De gemeente is opnieuw tevreden, immers zij evalueert en stelt - zonodig - het beleid bij.

Dus: door te kiezen voor een slechte optie, creëert men een vanzelfsprekend vervolg en presenteert dit vervolgens als een uiting van slagvaardig handelen. Dat de problemen afgewenteld zijn op een anonieme en in dit geval niet georganiseerde groep, de fietsers, is een niet relevant detail.

[Voorheen onderdeel van het Dossier 'Normen en waarden']